Z dziejów Gminy

Najstarszą metrykę historyczną mają Szymanowice, które zaistniały w źródłach już w 1250 roku. Istniejąca obecnie siatka osadnicza oraz typy planistyczne niektórych miejscowości ukształtowały się ostatecznie w XIX wieku.

Gizałki - wieś wzmiankowana w 1283 r. jako Januszewice, później nosiła nazwę Gizyno (nazwa dzierżawcza od nazwiska Giza). Obecna nazwa w formie Giżałki (nieco wcześniej Giżala od “giża” - dolna część goleni u zwierząt) upowszechniła się w XV w. Językowa ewolucja czyli tzw. “ułatwianie” sobie wymowy spowodowało, że w 711 lat od pierwszej, historycznej wzmianki o jej istnieniu, wieś nosi nazwę Gizałki. Od 1699 r. Giżałki należały do dóbr szlacheckich rodu Rokossowskich. Pierwszy właściciel z tego rodu - Stanisław Rokossowski przy przejmowaniu majątku dokonał spisu inwentarza, na podstawie którego możemy określić stan majątkowy wsi Giżałki na dzień 26 IX 1699 r. (dzień dokonania spisu):

Wieś Gizałki

“OWCZARNIA - w dyle i słupy postawiona z zawarciem dobrym (...) poszycie poprawy potrzebuje. Owiec pańskich: naprzód owiec rodnych 100, owiec dwuletnich 35, skopków dwuletnich 27, owieczek latosich 65, skopków latosich 66, baranów 7. Suma owiec 300. BYDŁO PAŃSKIE - krów dojnych 6, krów jałowych 3, wołków trzyletnich 3, jałowic trzyletnich 4, cieląt latosich 8.”

Poddaństwo w Gizałkach

"KMIECIE - Janek wołów ma 5, koni parę, krowę jedną, chałupę ma dobrą, stodoła naprawy potrzebuje, wołowina zła. Kuba wołów ma 6, koni parę, liche ma konie, krów 2, chałupa z chlewem i stodoła dobra. Smolarek wołów ma 6, koni parę nędznych, chałupę i chlewy i stodołę ma dobrą. POWINNOŚĆ tych kmieci każdy dzień w tydzień dwojgiem robić do czego im rozkażą. Składów na ugor powinni zaorać 10, na jarzynę 8, przeorać powinni składów 15. CZYNSZU od tychże kmieci należytość: kożdy kmieć powinien dać kapłonów 4, jajec pół kopy, manny 4 kwarty, (...). CHAŁUPNICY - Marcin chałupę ma wcale złą (nie złą) i stodółka dobra. Wojtek chałupę ma dobrą i stodołę dobrą. Stach chałupę ma dobrą ze stodółką. POWINNOŚĆ tych chałupników od św. Jana do św. Michała robić ma kożdy z nich w tydzień 4 dni, po św. Michale 2 dni w tydzień."


Zastosowanie rudy darniowej w architekturze na terenie gminy Gizałki »

Gizałki - dom konstrukcji ryglowej