Co ciekawego może odkryć Turysta spragniony odpoczynku od wielkomiejskiego zgiełku w Gizałkach?

Nieskażone lasy, wodę i powietrze, niezwykłe bogactwo roślin i zwierząt. Oto główne walory naszego regionu.

Gizalskie lasy słyną z obfitości grzybów i jagód. Od wiosny do jesieni miejscowości Wierzchy, Białobłoty, Leszczyca, Orlina, Dziewiń przyciągają z całej Polski grzybiarzy. Wabi ich bogactwo prawdziwków i podgrzybków. Gmina Gizałki należy do terenów, które odwiedzają  polscy i zagraniczni myśliwi. W łowiskach można spotkać zające, bażanty i sarny oraz wiele gatunków ptactwa wodnego. Lasy dają schronienie jeleniom, sarnom, dzikom i lisom.

Wjeżdżając do gminy Gizałki możemy zobaczyć mozaikę pól, łąk i lasów porastających ubogie i piaszczyste grunty na podłożu gliny zwałowej. Nieprzepuszczalne, gliniaste podłoże powoduje, że poziom wód gruntowych jest tu wysoki, stąd liczne zabagnienia oraz bogata sieć rowów i kanałów melioracyjnych wijących się wśród suchych i piaszczystych wydm.

Piaszczyste wydmy, bagna i torfowiska, a także kilkuhektarowe rozlewisko, które porośnięte jest trzcinami, pałkami wodnymi, sitowiem, tatarakiem możemy zobaczyć w miejscowości Białobłoty i jej okolicy. Na terenach tych gromadzi się ptactwo wodne: dzikie kaczki, gęsi, żurawie, łabędzie. Na podmokłych łąkach często goszczą bociany, które w Białobłotach mają kilka swoich gniazd. Dodatkowe atrakcje Białobłot to:

• gospodarstwo agroturystyczne z hodowlą strusi afrykańskich (p. Kaczmarkowie),
• warsztat jedynego w Wielkopolsce garncarza (w pobliskim Czarnym Brodzie),
• wystawa twórczości ludowej Pani Stanisławy Matelskiej - jej wyroby znajdują się w Szkole Podstawowej w Białobłotach,
• pracownia nieżyjącego już poety - Mariana Cezarego Abramowicza, która mieści się w Gimnazjum w Białobłotach,
• głaz-pomnik poświęcony radziecko-polskim zwiadowcom żyjącym w okolicznych lasach pod koniec II wojny światowej (przed Szkołą Podstawową w Białobłotach).

Kierując się w stronę Gizałek drogą wojewódzką nr 443 przejeżdżamy przez miejscowość Orlina Duża, w której znajduje się cmentarz poniemiecki, cudem jakby ocalały z kataklizmu. W roku 1992 spłonęło na tych terenach ok 550 ha lasów.  Do dziś trwa odtwarzanie kompleksu leśnego.  Jadąc dalej tą trasą możemy spotkać budynki z rudy darniowej obecnie znajdujące się w różnym stanie. Budynki te znajdują się  w miejscowościach: Orlina, Wronów, Kol.Ostrowska, Toporów,  Kolonia Obory, Krzyżówka, Świerczyna, a także w Gizałkach, Leszczycy, Szymanowicach, Rudzie Wieczyńskiej.

We wsi Kolonia Obory (5 km na wschód od Gizałek i 300 m na prawo od szosy do Konina) przy jednym z samotnych gospodarstw (nr 48) rośnie piękny okaz dębu o obwodzie 550 cm.

W Wierzchach (wieś położoa na pn-wsch. od siedziby gminy, w kierunku Zagórowa) znajdują się pozostałości po cmentarzu ewangelickim. Zachowały się na nim betonowe nagrobki z okresu międzywojennego, rosną tu też lipy o obw. do 400 cm.

Szymanowice - wieś w gminie położona na prawym brzegu Prosny, była początkowo gniazdkiem rodziny Szymanowskich, a potem często zmieniała właścicieli. Pośrodku wsi wznosi się kościół, zbudowany (wg. daty na wieży) w 1881 r. Na ścianie zewnętrznej obok wejścia umieszczono tablice ku czci 19 parafian, którzy stracili życie w latach 1918-1920  We wnętrzu, krytym sklepieniem kolebkowym w prezbiterium i stropem w nawie, znajdują się 3 ołtarze neoklasyczne. W sąsiedztwie  znajduje się piętrowa plebania z poł. XIX w. Obok kościoła pozostał park z aleją i szpalerami kasztanowcowymi oraz nietynkowany spichrz z końca XIX w.  Obok parku umieszczona jest figurka Matki Boskiej wybudowana w latach 30-stych, odnowiona po wojnie. Przy wyjeździe ze wsi w kierunku Gizałek rośnie otoczony płotkiem dąb o obwodzie 330 cm.

Na cmentarzu parafialnym (przy drodze z Szymanowic do Leszczycy) obok kapliczki znajduje się symboliczna mogiła powstańców z 1863 r. Rosną tam też dęby o obwodach 340 i 350 cm oraz wiele innych starych drzew - pomników przyrody.

Czołnochów - wieś leży w zachodniej części gminy Gizałki, po prawej stronie rzeki Prosny, gdzie pozostały niewielkie fragmenty starorzecza. Czołnochów sąsiaduje Robakowem, należącym do gminy Czermin. Granicą oddzielającą te dwie miejscowości jest rzeka Prosna, na której w 1918 r. wybudowano drewniany most. Most służył mieszkańcom do 1939 r., kiedy to w czasie II wojny światowej został spalony. Obecnie widać jeszcze pozostałości tzw. pale, które wystają po prawej stronie rzeki. Most odbudowano w 1941 r. Wieś Czołnochów posiada zabytkowy odcinek drogi brukowej. Jadąc przez wieś od strony Robakowa możemy zobaczyć w środku wsi nieczynny młyn, który kiedyś służył okolicznym mieszkańcom.

Tomice - pierwotna nazwa jak podaje legenda to Topnice, pochodząca od częstych powodzi, które nawiedzały tą miejscowość i zatapiały jej ziemie. Jednak najprawdopodobniej nazwa  Tomice pochodzi od nazwiska Tomicki, który w nagrodę za waleczność otrzymał w tej miejscowości posiadłość. Do lat 70-tych XX wieku ludność zamieszkująca  Tomice głównie zajmowała się produkcją rolną, to też rozwijały się usługi  jej towarzyszące. Głównym „produktem firmowym” był chleb. Dzięki doskonałym recepturom przekazywanym z pokolenia na pokolenie Tomice kojarzyły się zawsze z dobrym chlebem i tak pozostało aż do dziś. Pierwszą piekarnię w roku 1930 r. wybudował Bolesław Adamkiewicz, którą po śmierci właściciela w 1937 r. objął Marian Maciaszek. W roku 1946 roku piekarnię przejęła Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Szymanowicach, a w roku 1955 ponownie objęła osoba prywatna. Po 33 latach funkcjonowania zaprzestała swojej działalności. Tradycja wypieku chleba w Tomicach jednak nie zanikła. Z początkiem lat 90-tych Jan Matysiak wybudował nowoczesną piekarnię, w której wypieka znakomite pieczywo, tak samo poszukiwane jak kiedyś.

Nowa Wieś - miejscowość położona  w południowej części gminy - ok. 1 km od Gizałek. W roku 1967 r. z inicjatywy rolników utworzona została Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna, która istnieje po dzień dzisiejszy. Na terenie Nowej Wsi funkcjonuje również  Motel z Restauracją będący własnością w/w Spółdzielni. Po przeciwnej stronie znajduje się plac sportowo-rekreacyjny, na którym odbywają się masowe imprezy organizowane przez Gminę,  takie jak Dożynki Gminne czy Festyn Nocy Świętojańskiej, a także różnego rodzaju imprezy sportowe. Łagodnie snujący się nurt rzeki, jej szerokie i płytkie koryto oraz pokryte trawą brzegi to także miejsce do wypoczynku mieszkańców gminy jak również okolicznych  miejscowości.

Obory -  z zapisków w kronikach historycznych wynika, że w miejscowości Obory znajdował się dwór. Jedyną pozostałością minionej epoki to „ośmorak” z konca XIX wieku, będący częścią zabudowań dworskich. Do dnia dzisiejszego przyrodniczym zabytkiem pozostał dawny park z kilkusetletnim drzewostanem.

Ruda Wieczyńska - pierwszy człon nazwy miejscowości pochodzi od znacznych pokładów rudy darniowej, znajdujących się na rozległych obszarach zalewowych w południowej części wioski. Drugi człon nazwy „Wieczyńska” pochodzi od nazwy majątku ziemiańskiego szlachty polskiej zamieszkałej w miejscowości Wieczyn, leżącej po przeciwnej stronie Prosny. Do majątku należała papiernia wytwarzająca papier czerpalny wykorzystywany do sporządzania dokumentów w Guberni Kaliskiej. Zachowane dokumenty z tego okresu znajdują się w Muzeum Archidiecezji Gnieźnińskiej. Drukarnia ta istniała do 1907 roku.

Gizałki - miejscowość leży na skrzyżowaniu dwóch dróg wojewódzkich nr 443 Jarocin - Konin i nr 422 Kalisz - Września. Niebezpieczne skrzyżowanie wspominanych dróg, które były przyczyną wielu wypadków i kolizji, przebudowane zostało w 2000 roku na rondo.

Na ternie miejscowości znajdują się :

• Urząd Gminy,
• Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,
• Ośrodek Zdrowia,
• Warsztaty Terapii Zajęciowej,
• Gminne Centrum Kultury i Biblioteka,
• Urząd Pocztowy,
• Bank Spółdzielczy,
• Stacja benzynowa i myjnia samochodowa,
• Spółdzielnia Kółek Rolniczych,
• Zakład Komunalny,
• Szkoła Podstawowa i Gimnazjum.

Bardzo dobrze rozwinięte jest rzemiosło, usługi i handel. Znajduje się tu wiele sklepów spożywczych, chemicznych, odzieżowych, metalowy i inne. W zakresie usług:  mechanika samochodowa, fryzjerstwo, usługi stolarskie, budowlane. Gizałki to zagłębie rzemiosła trudniącego się produkcją kotłów grzewczych.